<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="ZW07n0060">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Buddhist Texts not contained in the Tripiṭaka, Electronic version, No. 60 金剛禮</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">藏外佛敎文獻數位版, No. 60 金剛禮</title>
			<author>遼 通理大師集　達照整理</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>ZangWai</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">ZW</idno>.<idno type="vol">7</idno>.<idno type="no">60</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Buddhist Texts not contained in the Tripiṭaka</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">藏外佛敎文獻</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">金剛禮</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Text as provided by Mr. Fang Guangchang</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">方廣錩大德提供</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>新式標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【藏外】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2010-01-28T17:55:29">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0060.0063a" n="0063a"/>
<lb ed="ZW" n="0063a01"/>
<lb ed="ZW" n="0063a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">題解</cb:mulu><head>金剛禮</head>
<lb ed="ZW" n="0063a03"/>
<lb ed="ZW" n="0063a04"/><byline cb:type="collector">通理大師集</byline><byline cb:type="other">整理者　達照</byline>
<lb ed="ZW" n="0063a05"/>
<lb ed="ZW" n="0063a06"/><p cb:type="head1" xml:id="pZW07p0063a0601">〔題解〕</p>
<lb ed="ZW" n="0063a07"/><p xml:id="pZW07p0063a0701">《金剛禮》，中國僧人所撰懺儀典籍，作者通理，一卷。</p>
<lb ed="ZW" n="0063a08"/><p xml:id="pZW07p0063a0801">通理（1048～1098）遼代著名高僧，法名恒策，字開玄，
<lb ed="ZW" n="0063a09"/>俗姓王，通理爲其賜號，西京道奉聖州樊山縣新安鎭（今河
<lb ed="ZW" n="0063a10"/>北省涿鹿縣礬山堡鎭）人，他生於遼興宗重熙十七年，七歲
<lb ed="ZW" n="0063a11"/>出家，活動于遼道宗咸雍、大康、大安年間，卒于遼道宗壽
<lb ed="ZW" n="0063a12"/>昌四年。通理深受朝野敬仰，道宗對他非常器重，特賜紫袍，
<lb ed="ZW" n="0063a13"/>皇室百官等100餘人禮他爲師，門徒甚衆，德被遐邇。一生
<lb ed="ZW" n="0063a14"/>以講經、傳戒、刻經爲業，尤以續刻房山<name role="" type="person">雲居寺</name>遼代石經最
<lb ed="ZW" n="0063a15"/>爲傑出。</p>
<lb ed="ZW" n="0063a16"/><p xml:id="pZW07p0063a1601">《金剛禮》爲通理在續刻石經時所刻，他于大安九年
<lb ed="ZW" n="0063a17"/>（1093）正月籌集刻經經費，主持刻經事宜，至壽昌元年
<lb ed="ZW" n="0063a18"/>（1095）就停止刻經。所以，《金剛禮》最晚撰寫於他停刻
<lb ed="ZW" n="0063a19"/>石經（卽1095年）之前。由於歷代藏經均無收錄，因此它
<lb ed="ZW" n="0063a20"/>的流傳情況現在還不得而知。但就其內容來看，屬於由念經
<lb ed="ZW" n="0063a21"/>功德生發擴展而成的佛敎「懺儀」類文獻，如文中說：「罪
<lb ed="ZW" n="0063a22"/>障皆消滅，速圓般若海」。末後又說：「禮懺歸依竟，所集諸
<lb ed="ZW" n="0063a23"/>聖因，施一切群生，皆共成佛道」。而通理在石經停刻之後
<lb ed="ZW" n="0063a24"/>就到房山西北山區的蓮花峪結庵而居，後爲道宗皇帝宣請爲
<lb ed="ZW" n="0063a25"/>「內殿懺悔主」。可見他對佛敎「懺法」的精通。</p>
<lb ed="ZW" n="0063a26"/><p xml:id="pZW07p0063a2601">《金剛禮》是依《金剛經》而創造的一種禮懺儀，共八
<lb ed="ZW" n="0063a27"/>個部分：第一部分是標名《金剛禮一本》，作者「通理大師
<lb ed="ZW" n="0063a28"/>集」，題注「作供、梵歎如常，依《慈氏禮》聲」。說明在擧
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0060.0064a" n="0064a"/>
<lb ed="ZW" n="0064a01"/>行「金剛禮」的儀式時，需要「上供」（卽以精美的飯菜、
<lb ed="ZW" n="0064a02"/>菓品等設立佛前，擧行一定的念誦儀式），念誦時的行腔、
<lb ed="ZW" n="0064a03"/>接腔等（梵歎）與平常日用課誦的方式一樣，板點、節奏則
<lb ed="ZW" n="0064a04"/>依《慈氏禮》的禮誦方法。可惜《慈氏禮》已經失傳，無從
<lb ed="ZW" n="0064a05"/>考知《金剛禮》在念誦時的音調高低、節拍快慢。然行腔、
<lb ed="ZW" n="0064a06"/>接腔與現在的佛敎課誦似應無多大出入，如行腔者（一人，
<lb ed="ZW" n="0064a07"/>卽維那，僧職之一，在殿堂裏專務領唱）擧腔唱；「志心歸
<lb ed="ZW" n="0064a08"/>命禮」，接腔者（衆人）接下來就唱：「法身非相，……一切
<lb ed="ZW" n="0064a09"/>佛寶」。然後再擧腔，再接腔。這種禮懺方式，至今仍在漢
<lb ed="ZW" n="0064a10"/>傳佛敎圈裏頗爲盛行，據說這種梵唄能夠反映出唐朝的梵唄
<lb ed="ZW" n="0064a11"/>特徵。如田靑敎授說的：「從音樂上分析，讚類音樂先由『維
<lb ed="ZW" n="0064a12"/>那』擧腔領唱，然後衆僧和之。擧腔之初，有腔無板。……
<lb ed="ZW" n="0064a13"/>可視爲唐樂遺緖」（參見《中國宗敎音樂･中國漢傳佛敎音
<lb ed="ZW" n="0064a14"/>樂》，田靑，宗敎文化出版社，1997年5月，第16頁）。</p>
<lb ed="ZW" n="0064a15"/><p xml:id="pZW07p0064a1501">第二部分（卽主體部分）是把《金剛經》的「三十二分」
<lb ed="ZW" n="0064a16"/>的名稱彙集在一起，又把須菩提證得的「無諍三昧」放在末
<lb ed="ZW" n="0064a17"/>尾，計三十三句，每句四字，共一百三十二字，再分爲三類，
<lb ed="ZW" n="0064a18"/>分別納入「一切佛寶、一切法寶、一切僧寶」之中，每類前
<lb ed="ZW" n="0064a19"/>均冠以「志心歸命禮」，這與其他懺儀的形式是一致的，只
<lb ed="ZW" n="0064a20"/>是在內容上有著自己的獨到之處。</p>
<lb ed="ZW" n="0064a21"/><p xml:id="pZW07p0064a2101">第三、四部分是「發願、懺悔」，也是依《金剛經》的
<lb ed="ZW" n="0064a22"/>內容而作的，如說：「三十二分滿」卽指《金剛經》的三十
<lb ed="ZW" n="0064a23"/>二分；「二十七疑遣」則指《金剛經》中的「二十七」處疑
<lb ed="ZW" n="0064a24"/>難；又如：「先身有報障，今日受持經。暫被人輕賤，轉重
<lb ed="ZW" n="0064a25"/>復還輕」。卽依《金剛經》中「若善男子、善女人，受持讀
<lb ed="ZW" n="0064a26"/>誦此經，若爲人輕賤，是人先世罪業應墮惡道，以今世人輕
<lb ed="ZW" n="0064a27"/>賤故，先世罪業則爲消滅。」而來，由此可見「金剛禮」是
<lb ed="ZW" n="0064a28"/>《金剛經》中消業思想的具體展示。</p>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0060.0065a" n="0065a"/>
<lb ed="ZW" n="0065a01"/><p xml:id="pZW07p0065a0101">第五、六、七、八部分與其他懺儀基本一致，分別爲「唱
<lb ed="ZW" n="0065a02"/>處世界」、「吟回向偈」、「志心普命」及末後的總廻向。</p>
<lb ed="ZW" n="0065a03"/><p xml:id="pZW07p0065a0301">《金剛禮》作爲佛敎「懺儀」被保存下來，對中國佛敎
<lb ed="ZW" n="0065a04"/>的懺法研究具有不可替代的文獻價値。它用一種「楞嚴彎」
<lb ed="ZW" n="0065a05"/>的形式雕刻，就給研究遼代版本提供了硬性的碑刻信息，同
<lb ed="ZW" n="0065a06"/>時也是研究《金剛經》以及遼代佛敎音樂的重要史料。此外，
<lb ed="ZW" n="0065a07"/>本文獻對研究佛敎的消業思想和信仰性形態都有其獨特的
<lb ed="ZW" n="0065a08"/>參考價値。</p>
<lb ed="ZW" n="0065a09"/><p xml:id="pZW07p0065a0901">陳燕珠女士曾對本文獻作過整理。需要說明的是，本懺
<lb ed="ZW" n="0065a10"/>儀在房山石經遼代刻經中是以「楞嚴彎」的形式鐫刻上去的
<lb ed="ZW" n="0065a11"/>（見「覆」帙，頁92下），這次爲了合乎體例，依據佛敎慣
<lb ed="ZW" n="0065a12"/>用方法，把它轉寫成文本的形式，使讀者能夠一目了然。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0065a13"/>
<lb ed="ZW" n="0065a14"/>
<lb ed="ZW" n="0065a15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">錄文</cb:mulu><head>〔錄文〕</head>
<lb ed="ZW" n="0065a16"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:jhead>金剛禮一本</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="ZW" n="0065a17"/>
<lb ed="ZW" n="0065a18"/><byline cb:type="collector">通理大師集</byline>
<lb ed="ZW" n="0065a19"/>
<lb ed="ZW" n="0065a20"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">作供、梵歎如常，依慈氏禮聲</cb:mulu><head>作供、梵歎如常，依慈氏禮聲</head>
<lb ed="ZW" n="0065a21"/>
<lb ed="ZW" n="0065a22"/><p xml:id="pZW07p0065a2201">志心歸命禮：</p>
<lb ed="ZW" n="0065a23"/><lg type="regular" xml:id="lgZW07p0065a2301"><l>法身非相，</l><l>應化非眞，</l><l>福智無比，</l><l>無爲福勝，</l>
<lb ed="ZW" n="0065a24"/><l>一相無相，</l><l>化無所化，</l><l>無斷無滅，</l><l>法界通化，</l>
<lb ed="ZW" n="0065a25"/><l>莊嚴淨土，</l><l>如理實見，</l><l>離色離相<anchor xml:id="nkr_note_orig_0065001" n="0065001"/>。</l><l>一切佛寶。</l></lg>
<lb ed="ZW" n="0065a26"/><p xml:id="pZW07p0065a2601">志心歸命禮：</p>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0060.0066a" n="0066a"/>
<lb ed="ZW" n="0066a01"/><lg type="regular" xml:id="lgZW07p0066a0101"><l>善現啓<anchor xml:id="nkr_note_orig_0066001" n="0066001"/>請，</l><l>尊重正敎，</l><l>無法可得，</l><l>依法出生，</l>
<lb ed="ZW" n="0066a02"/><l>一合相理<anchor xml:id="nkr_note_orig_0066002" n="0066002"/>，</l><l>法會因由，</l><l>大乘正宗，</l><l>無得<anchor xml:id="nkr_note_orig_0066003" n="0066003"/>無說，</l>
<lb ed="ZW" n="0066a03"/><l>持經功德，</l><l>如法受持，</l><l>非說所說。</l><l>一切法寶。</l></lg>
<lb ed="ZW" n="0066a04"/><p xml:id="pZW07p0066a0401">志心歸命禮：</p>
<lb ed="ZW" n="0066a05"/><lg type="regular" xml:id="lgZW07p0066a0501"><l>妙行無住，</l><l>正信希有，</l><l>離相寂滅，</l><l>能淨業障，</l>
<lb ed="ZW" n="0066a06"/><l>一體同觀，</l><l>威儀寂靜，</l><l>究竟無我，</l><l>知見不生，</l>
<lb ed="ZW" n="0066a07"/><l>淨心行善，</l><l>不受<anchor xml:id="nkr_note_orig_0066004" n="0066004"/>不貪。</l><l>無諍三昧，</l><l>一切僧寶。</l></lg>
<lb ed="ZW" n="0066a08"/>
<lb ed="ZW" n="0066a09"/><p xml:id="pZW07p0066a0901">志心普奉爲：</p>
<lb ed="ZW" n="0066a10"/><lg xml:id="lgZW07p0066a1001"><l>三十二分滿，</l><l>一十八住圓，</l><l>二十七疑遣，</l><l>德海
<lb ed="ZW" n="0066a11"/>難思議。</l></lg>
<lb ed="ZW" n="0066a12"/><lg xml:id="lgZW07p0066a1201"><l>四恩並七趣，</l><l>法界諸群生，</l><l>罪障皆消滅，</l><l>速圓
<lb ed="ZW" n="0066a13"/>般若海。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0066a14"/>
<lb ed="ZW" n="0066a15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">志心懺悔</cb:mulu><head>志心懺悔</head>
<lb ed="ZW" n="0066a16"/><p xml:id="pZW07p0066a1601">志心普懺願：</p>
<lb ed="ZW" n="0066a17"/><lg xml:id="lgZW07p0066a1701"><l>先身有報障，</l><l>今日受持經。</l><l>暫被人輕賤，</l><l>轉重
<lb ed="ZW" n="0066a18"/>復還輕。</l></lg>
<lb ed="ZW" n="0066a19"/><lg xml:id="lgZW07p0066a1901"><l>唯願八金剛，</l><l>淸淨四菩薩。</l><l>我今與衆生，</l><l>速圓
<lb ed="ZW" n="0066a20"/>般若海。</l></lg></cb:div>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW07.0060.0067a" n="0067a"/>
<lb ed="ZW" n="0067a01"/>
<lb ed="ZW" n="0067a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">唱處世界</cb:mulu><head>唱處世界</head>
<lb ed="ZW" n="0067a03"/><lg type="regular" xml:id="lgZW07p0067a0301"><l>處世界，</l><l>如虛空。</l><l>如蓮花，</l><l>不著水。</l>
<lb ed="ZW" n="0067a04"/><l>心淸淨，</l><l>超於彼。</l><l>稽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0067001" n="0067001"/>首禮，</l><l>無上尊。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0067a05"/>
<lb ed="ZW" n="0067a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">吟廻向偈</cb:mulu><head>吟廻向偈</head>
<lb ed="ZW" n="0067a07"/><lg type="regular" xml:id="lgZW07p0067a0701"><l>我以普賢殊勝行，</l><l>無邊勝福皆廻向。</l>
<lb ed="ZW" n="0067a08"/><l>普願沈溺諸衆生，</l><l>速往無量光佛所。</l></lg>
<lb ed="ZW" n="0067a09"/>
<lb ed="ZW" n="0067a10"/><p xml:id="pZW07p0067a1001">志心普命：</p>
<lb ed="ZW" n="0067a11"/><lg xml:id="lgZW07p0067a1101"><l>十身無礙佛，</l><l>法報化三身。</l><l>願共諸衆生，</l><l>皆共
<lb ed="ZW" n="0067a12"/>成佛道。</l></lg>
<lb ed="ZW" n="0067a13"/><p xml:id="pZW07p0067a1301">志心普命：</p>
<lb ed="ZW" n="0067a14"/><lg xml:id="lgZW07p0067a1401"><l>十藏甚深法，</l><l>戒定慧三乘。</l><l>願共諸衆生，</l><l>皆共
<lb ed="ZW" n="0067a15"/>成佛道。</l></lg>
<lb ed="ZW" n="0067a16"/><p xml:id="pZW07p0067a1601">志心普命：</p>
<lb ed="ZW" n="0067a17"/><lg xml:id="lgZW07p0067a1701"><l>十地聖賢僧，</l><l>上中下三根。</l><l>願共諸衆生，</l><l>皆共
<lb ed="ZW" n="0067a18"/>成佛道。</l></lg>
<lb ed="ZW" n="0067a19"/><lg xml:id="lgZW07p0067a1901"><l>禮懺歸依竟，</l><l>所集諸聖因。</l><l>施一切群生，</l><l>皆共
<lb ed="ZW" n="0067a20"/>成佛道。</l></lg></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0067a21"/>
<lb ed="ZW" n="0067a22"/>
<lb ed="ZW" n="0067a23"/><p xml:id="pZW07p0067a2301">〔錄文完〕</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0067a24"/>
<lb ed="ZW" n="0067a25"/><cb:div type="w"><byline cb:type="other">（方廣錩修訂終審）</byline></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="zangwai-notes">
<head>方廣錩 校注</head>
<p>
<note n="0065001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0065001">「相」，原本作「見」，據現在流通本（北京通敎寺印《金剛般若波羅蜜經》第218頁）改。</note>
<note n="0066001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0066001">「啓」，原本作「起」，據現在流通本（北京通敎寺印《金剛般若波羅蜜經》第203頁）改。</note>
<note n="0066002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0066002">「合相理」，原本作「禮合相」，據《金剛經解義》（見《卍續藏》第三十八卷，第688頁下）改。</note>
<note n="0066003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0066003">「得」，原本作「德」，據現在流通本（北京通敎寺印《金剛般若波羅蜜經》第206頁）改。</note>
<note n="0066004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0066004">「受」，原本作「愛」，據現在流通本（北京通敎寺印《金剛般若波羅蜜經》第222頁）改。</note>
<note n="0067001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0067001">「稽」，原本作「啓」，據《集諸經禮懺儀》（見《大正藏》第四十七卷，第457頁中、465頁上）改。</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>